In de afgelopen weken is meermaals bericht over hogescholen die, al dan niet illegaal, hun studenten via een versneld traject lieten afstuderen. Aan de andere kant heb jij misschien het gevoel dat je in je studie wordt tegengewerkt. Toch is het voor iedere hogeschool of universiteit van vitaal belang dat diploma’s gehaald worden. Geen diploma betekent immers geen geld van de overheid.
Door: Aryo Breton van Groll, lid van de onafhankelijke webredactie van de LSVb
Tijdens je studie lijkt je opleiding je soms behoorlijk tegen te werken. Je studievoortgang lijkt belemmerd te worden door inflexibele docenten, voorkenniseisen, chaotische veranderingen in het onderwijsprogramma... Wie slechte ervaringen heeft met het reilen en zeilen op hogeschool of universiteit, kan zich maar moeilijk voorstellen dat de onderwijsinstelling hem of haar feitelijk maar al te graag aan een diploma wil helpen. Maar geloof ons: als je studieadviseur zegt dat hij je aan een diploma wil helpen, meent hij het. Want anders kost het geld.
Dat jij je diploma krijgt, heeft voor jouw opleiding namelijk niet alleen de ideologische reden dat er aan jouw toekomst gebouwd wordt. Als jij je diploma niet haalt, loopt de onderwijsinstelling vele duizenden euro’s rijkssubsidie mis. Het hoger onderwijs in Nederland wordt voor een aanzienlijk deel bekostigd door de rijksoverheid. In de Wet op Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek (WHW) staat vastgelegd dat het bedrag dat een onderwijsinstelling krijgt, mede wordt bepaald door het aantal diploma’s, eerstejaarsstudenten en promoties. Verder speelt bij de rijksbijdrage de onderwijskwaliteit mee. Die kwaliteit wordt mede bepaald met het oordeel van studenten.
Om aan voldoende eerstejaars te komen doen onderwijsinstellingen met complete pr-teams hun uiterste best om zich te profileren. Hoe meer aanmeldingen, des te hoger wordt de rijksbijdrage. Veel opleidingen zorgen daarnaast voor een extra aantrekkelijk onderwijsprogramma in het eerste jaar. Op die manier houden ze studenten binnen. Kijk daarom verder dan de eerstejaarsvakken. Je moet uiteindelijk ook tweede- en derdejaarsvakken volgen. En die zijn niet altijd even aantrekkelijk als de vakken uit het eerste jaar.
Behalve het aantal eerstejaarsaanmeldingen telt ook het aantal promoties en behaalde diploma’s voor de rijksbijdrage. Dat is mede aanleiding geweest voor een aantal illegale of minstens louche praktijken. Recentelijk verscheen in de Volkskrant dat Hogeschool InHolland studenten ongeoorloofd aan een diploma had geholpen. Via een speciaal traject konden studenten op een gemakkelijke manier hun diploma met een zeven halen. Ook op de Hanzehogeschool in Groningen werden al dan niet legitieme verkorte studietrajecten aangeboden. De LSVb heeft aangegeven illegale studietrajecten ontoelaatbaar te vinden. Dergelijke situaties kunnen gemeld worden in de klachtenbox.
Mocht jij aan de andere kant het gevoel hebben dat je tegengewerkt wordt in je studie, dan is het gegeven dat je opleiding feitelijk niets liever wil dan dat jij afstudeert, zeker iets om in het achterhoofd te houden. Heb jij klachten over je opleiding? Dan kun je er in gesprekken met docenten of je studieadviseur op hameren dat het ook in het belang van de opleiding is dat jij afstudeert. Niet om samen een illegaal traject te bedenken, maar om de kwaliteit van jouw onderwijs te verhogen en daarmee meer rijkssubsidie waardig te maken.
Indirect geldt daarbij ook: meer onderwijskwaliteit is meer subsidie. De rijksoverheid gebruikt ook onderwijskwaliteit als maatstaf voor de rijksbijdrage. De kwaliteit van het onderwijs wordt mede bepaald aan de hand van de Nationale Studentenenquête (NSE). Jaarlijks worden tienduizenden studenten gevraagd hun mening te geven over opleidingen. De resultaten van de Nationale Studentenenquête worden openbaar gemaakt op Schoolweb, Qompas, Keuzegids Hoger Onderwijs en Studiekeuze123. Tevens worden de gegevens gebruikt voor interne kwaliteitszorg van onderwijsinstellingen. De rijksoverheid ziet toe op de uitvoering van het onderzoek en ondersteunt het financieel. De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), mede-initiatiefnemer, hamert op het belang van de NSE. De openbaarmaking en het feit dat het onderzoek wordt uitgevoerd onder toeziend oog van de rijksoverheid, maakt dat onderwijsinstellingen er belang bij hebben goed beoordeeld te worden. De openbare onderzoeksuitkomsten spelen immers een rol in studiekeuzes, en dus het aantal studentenaanmeldingen. Op die manier heeft jouw mening indirect invloed op de aanmeldingen en dus op de rijksbijdrage voor je opleiding. Onderwijsinstellingen kunnen dus maar beter onderwijs verzorgen dat naar tevredenheid is van hun studenten.
Als onderwijsinstellingen willen dat jij tevreden bent met de opleiding en succesvol afstudeert, dan kun je dat meenemen in gesprekken met je onderwijsinstelling over de onderwijskwaliteit in jouw studietraject. Je kunt benadrukken dat het diploma niet alleen in jouw belang is, maar ook in het belang van je opleiding. Samen ga je ervoor, samen heb je als doel dat jij afstudeert met kwalitatief goede bagage. Je opleiding moet laten zien wat zij waard is en daarmee goede naam maken. Daar kun je jouw opleiding zeker op aanspreken als dat nodig is.
