“Deskundigheid exporteren, werkervaring opdoen en studieschulden wegwerken”, dat is het drieledige doel van de ‘Koenders-banen’. Tweede Kamerlid Joël Voordewind (ChristenUnie) kwam onlangs met een voorstel tot het instellen van dergelijke uit de staatskas gefinancierde banen, waarmee volgens zijn partij drie vliegen in een klap geslagen konden worden.

Door: Arjen Liemburg, lid van de onafhankelijke LSVb-webredactie

Joël Voordewind, die verder niet voor nader commentaar bereikbaar was, ziet in zijn weblog dat afgestudeerden met een tweetal problemen worstelen. De afgestudeerden betreden de arbeidsmarkt met grenzeloze ambities, maar lopen volgens Voordewind in hun zoektocht naar een baan bij internationale organisaties “tegen scherpe eisen aan, zoals het hebben van buitenlandervaring, studies in het buitenland enzovoort”. Dit gebrek aan relevante ervaring zou ondervangen kunnen worden door een verblijf in het buitenland op vrijwillige basis, ware het niet dat afgestudeerden veelal opgezadeld zitten met een studieschuld die terugbetaald dient te worden. De financiële realiteit vormt in die zin een rem op de ambities van de starters op de arbeidsmarkt, omdat vrijwilligerswerk voor het opdoen van ervaring geen optie meer is.

De oplossing voor deze problemen zou liggen in het instellen van ‘Koenders-banen’, vernoemd naar de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Een afgestudeerde zou volgens Voordewind middels een dergelijke baan voor een bepaald aantal jaren “in aanmerking komen voor uitzending naar een ontwikkelingsland of –project waar zijn/haar expertise benut kan worden. Daarvoor krijg je een onkostenvergoeding voor het levensonderhoud ter plekke. Het andere deel van het ‘salaris’ is de aflossing van je studieschuld”. Op deze manier kan er ervaring opgedaan worden op de arbeidsmarkt, wordt tegelijkertijd de studieschuld deels afgelost en profiteren de ontwikkelingslanden van de kennis en vaardigheden die de afgestudeerden tijdens hun studie opgedaan hebben.

Tijdens het begrotingsoverleg Ontwikkelingssamenwerking is dit voorstel aan de orde geweest. Een woordvoerder van minister Koenders meldt “dat het bij een voorstel is gebleven. Koenders heeft de suggestie niet overgenomen. Er bestaat namelijk al een regeling voor jonge academici, die niet wordt uitgebreid”. Voor academici zou de eis van werkervaring namelijk niet gelden, waardoor het veronderstelde probleem voor hen in ieder geval niet bestaat. Een van de problemen die Voordewind signaleerde bestond blijkbaar niet, althans niet voor academici.

Een beleidsmedewerker van de SP-fractie, die allereerst aangeeft dat de SP “het een slecht voorstel vindt”, weet verder mede te delen dat het voorstel betrekking zou hebben op 40 à 50 afgestudeerde hbo-studenten. Zij voegt toe dat “het opdoen van werkervaring en het afbetalen van de studieschuld door pas afgestudeerde hbo'ers volgens de SP ook niet behoort tot de doelstellingen van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. En wij vinden al helemaal niet dat hier Nederlands ontwikkelingsgeld voor beschikbaar moet worden gesteld.”

Uiteindelijk bleek het voorstel van Voordewind dus slechts betrekking te hebben op een kleine groep afgestudeerden en kon er geen steun gevonden worden voor het voorstel. Verder dan een proefballonnetje is het met dit voorstel dan ook niet gekomen, omdat een vermeend probleem voor academici al ondervangen was. Voor de afgestudeerde hbo’ers met gebrek aan werkervaring en een studieschuld dient er een andere oplossing gevonden te worden. Tot die tijd moeten de ontwikkelingsgebieden dus wachten op de benodigde expertise.