Of je nu vreest dat je je stufi gaat verliezen, moet sparen om je tweede studie te kunnen bekostigen, of gewoon aan het eind van je geld een stukje maand overhoudt: het is verleidelijk om als student niet te bezuinigen en je lening bij DUO (IB-Groep) op maximaal te zetten. Maar bedenk wel dat een hoge studieschuld wel degelijk gevolgen kan hebben voor later.
Uit een onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) naar het leengedrag van studenten blijkt dat de helft van alle studenten per maand gemiddeld 400 euro leent. Veel studenten die geld lenen doen dit omdat ze door hun ouders financieel niet voldoende ondersteund kunnen worden of omdat ze geld tekort komen om hun ‘levensstijl’ te bekostigen. Een eerstejaars student leent gemiddeld 320 euro per maand. Na 4 jaar studeren betekent dit een studieschuld van 15.360 euro (excl. rente). Vorig jaar was de gemiddelde studieschuld volgens de Dienst Uitvoering Onderwijs (voorheen IB-Groep) nog 12.523 euro, inclusief rente.
Een lening aangaan is voor een student vrij gemakkelijk, met een klik van je muis krijg je zo een extra bedrag binnen op je rekening. Daarom vraagt het Nibud zich af of studenten zich wel voldoende realiseren wat de gevolgen van een lening en een studieschuld zijn. Hoewel masterstudent Rick(25) wel goed nadacht voor hij een lening ging aanvragen, had hij zich niet gerealiseerd dat een studieschuld invloed kon hebben op een hypotheekaanvraag. Tijdens zijn bachelor leende Rick een tijdje wat extra geld bij omdat hij meer geld uitgaf en te weinig geld binnen kreeg: ‘mijn geld ging vooral op aan mijn studievereniging en uitgaan; studeren doe je maar één keer en dan moet je het er een beetje van nemen.’ Het was bij hem nooit de bedoeling geweest om echt veel te lenen: ‘je gaat alleen zo snel wennen aan het geld.’
Om studenten zoals Rick bewust te maken van hun leengedrag heeft het Nibud destudieleenwijzer ontwikkeld. Dit is een hulpmiddel waarmee je kunt uitrekenen welk bedrag je na je studie per maand moeten aflossen. Deze leenwijzer rekent uit dat een hbo-studente die gedurende haar gehele studententijd iedere maand 400 euro leent, na vier jaar studeren een totale schuld opbouwt van 21.550 euro, inclusief rente. Aan het einde van haar studie moet deze schuld afgelost worden door iedere maand minimaal 142 euro terug te betalen op een gemiddeld starterinkomen van 1630 euro. Het minimale bedrag dat je moet aflossen wordt door DUO bepaald en je bent verplicht om dit ook daadwerkelijk iedere maand te betalen.
Een aflossingsbedrag van bijna 150 euro zorgt ervoor dat je beduidend minder van je salaris overhoudt en zal moeten bezuinigen op luxe uitgaven. Zeker voor starters is 142 euro bovenop de gemiddelde maandelijkse uitgave van 1421 euro* geen kleinigheidje. Studenten die tijdens hun studie maximaal lenen om hun dure uitgaansgedrag te bekostigen, zullen na hun studie dus alsnog moeten bezuinigen om van een gemiddeld startsalaris rond te kunnen komen. Ondanks dit vooruitzicht maken veel studenten zich niet echt druk om hun lening. Een groot deel van de door Nibud ondervraagde studenten, 41%, denkt nog niet na over de vraag of ze hun lening wel af kunnen betalen. Hetzelfde percentage weet echter niet dat een hoge studieschuld ook problemen kan opleveren bij het aanvragen van een hypotheek.
Toen Rick samen met zijn vriendin Karlijn een appartement wilde kopen in Utrecht, bleek hun studieschuld het krijgen van een hypotheek wel degelijk te bemoeilijken. Dat had het stel zich niet gerealiseerd, een lening tijdens je studie wordt immers niet geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie. Bij verschillende hypotheekadviseurs kwam de schuld echter wel ter sprake. Bij de Rabobank konden Rick en Karlijn helemaal geen hypotheek krijgen en ook bij de Hypotheker bemoeilijkte de studieschuld van de twee de aanvraag van een lening. Uiteindelijk was het wel mogelijk om samen een hypotheek aan te vragen. Wanneer één van hen echter alleen een appartement had willen kopen was de aflossing van de studieschuld volgens de adviseur zeker te belastend geweest om daarnaast ook de hypotheek af te kunnen betalen. Van te voren had Rick niet bedacht dat een lening tijdens je studie van invloed was op je hypotheek: ‘als ik dit van te voren had geweten had ik zeker wel anders tegen de studielening aangekeken! Ik denk dat er heel veel studenten veel geld lenen zonder gewoon eerst wat te gaan werken en dat is geen goede zaak.’
De namen in dit artikel zijn omwille van privacyredenen gefingeerd
*Door het Nibud begroot als de minimale maandelijkse uitgave van een eenpersoonshuishouden aan vaste lasten en andere uitgave zoals kleding en uitgaan
Home