• Nieuws

    Hbo-studenten financieel achtergesteld

    Uit onderzoek van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) blijkt dat studenten op hogescholen fors minder financiële ondersteuning ontvangen dan studenten op een universiteit. Deze financiële ondersteuning is er voor studenten die vertraging oplopen in hun studie. Voorbeelden hiervan zijn zwangerschap, een functiebeperking of omdat studenten zich inzetten bij een studievereniging of studentenraad. Per student keren hogescholen gemiddeld € 10,42 uit terwijl dit bij universiteiten € 52,93 per student is. LSVb-voorzitter Stefan Wirken: “Het is belachelijk dat financiële vergoedingen voor studenten tussen hogescholen en universiteiten zo erg verschillen."

    Elke hogeschool of universiteit moet financiële ondersteuning bieden aan studenten met een functiebeperking, maar ook aan studenten die in de medezeggenschap zitten of studenten die een bestuursjaar doen. In de wet staan echter geen voorgeschreven hoogtes voor de bedragen. Sinds de invoering van het leenstelsel is er onduidelijkheid ontstaan over de hoogte van financiële ondersteuning. Voor het leenstelsel werd de financiële ondersteuning vaak gebaseerd op de hoogte van de basisbeurs. Sinds de afschaffing van de basisbeurs lopen de nieuwe bedragen uiteen van €100,- tot €450,- per maand. Wirken: “Er moet een duidelijke richtlijn komen voor de hoogte van de financiële ondersteuning van studenten, dit mag niet meer per hogeschool of universiteit fors verschillen.

    Uit eerder onderzoek van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bleek dat sinds de invoering van het leenstelsel minder studenten met een functiebeperking zijn ingestroomd in het hoger onderwijs. De verminderde instroom houdt niet alleen verband met de afschaffing van de basisbeurs, maar ook met de afschaffing van de Wajong-uitkering. Deze uitkering werd vervangen door een toeslag die per gemeente verschilt van €42,- tot €340,- per maand Uit het onderzoek van de LSVb blijkt nu dat ook tussen hogescholen en universiteiten grote verschillen bestaan in de financiële ondersteuning van studenten met een functiebeperking. Wirken: “Alle studenten met een functiebeperking hebben recht op dezelfde financiële ondersteuning, dit mag niet verschillen per gemeente of onderwijsinstelling”.

    De LSVb zal nader in gesprek gaan met het ministerie om landelijke richtlijnen te realiseren. Zo mogelijk wordt anders de politiek opgeroepen om in te grijpen. De LSVb benadrukt het belang van het profileringsfonds. Wirken: “De financiële ondersteuning van hogescholen en universiteiten maakt het mogelijk dat studenten een bestuursjaar gaan doen of in de medezeggenschap actief bijdragen aan de universiteit of hogeschool”.

    Driekwart studenten betaalt te veel huur

    Driekwart van de uitwonende studenten betaalt een hogere huur dan volgens het wettelijk puntensysteem voor huurprijzen is toegestaan. Dit blijkt uit onderzoek van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb). Gemiddeld betalen studenten €58,33 per maand te veel. LSVb-voorzitter Stefan Wirken: "Studenten moeten vaak veel geld lenen om hun huur te betalen. Zeker nu studenten ook nog eens hun basisbeurs kwijt zijn, is het belangrijk dat studenten niet te veel betalen en huisjesmelkers dus hard worden aangepakt."

    In Amsterdam is de situatie het ergst. Hier zijn studenten maandelijks maar liefst €138,12 te veel kwijt aan huur. Na Amsterdam is Utrecht de stad met de grootste huuroverschreidingen. Hier betalen studenten gemiddeld €102,15 per maand te veel. De huisjesmelkerij beperkt zich echter niet tot de steden met de grootste kamernood. In alle studentensteden, behalve Enschede en Wageningen, zijn de huren gemiddeld hoger dan op basis van het puntensysteem zou mogen. Wirken: "Wettelijke huurbescherming voor studenten is slechts een papieren werkelijkheid. In de praktijk betaalt vrijwel iedere student te veel."

    De LSVb roept studenten op te controleren of zij ook een te hoge huurprijs betalen op Checkjekamer.nl. Wirken:"Het is belangrijk om actie te ondernemen als je te veel huur betaalt. Het kan je veel geld schelen en je helpt hiermee de strijd tegen huisjesmelkerij." Studenten die te veel betalen kunnen in veel studentensteden terecht bij huurteams. Zij helpen studenten met de stap naar de huurcommissie om de huur te verlagen.

    Het onderzoek van de LSVb is gebaseerd op gegevens van de eigen website Checkjekamer.nl. Op deze site kunnen studenten controleren of hun huurprijs binnen de wettelijke normen valt. In 2015 vulden 2679 studenten een huurcheck voor hun kamer in. Deze studenten wonen verspreid over de grote en kleinere studentensteden in heel Nederland.

    LSVb, ISO, FNV Jong, Laks en JOB sturen brandbrief aan minister

    De studenten- en jongerenorganisaties de Landelijke Studentenvakbond (LSVb), het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO), Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB), Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) en FNV Jong hebben vandaag een brandbrief aan de minister gestuurd. De organisaties voelen de absolute noodzaak om maatregelen te nemen tegen de groeiende kansenongelijkheid in het hoger onderwijs. Dit bleek de afgelopen weken uit de rapporten de Staat van het Onderwijs van de Inspectie en een onderzoek van het ministerie naar de gevolgen van het leenstelsel. LSVb voorzitter Stefan Wirken: ‘De minister erkent de problemen in zekere mate maar doet nog niets. Het is absolute noodzaak dat er wordt ingegrepen om te zorgen dat het onderwijs toegankelijk is voor iedereen’.

    In de brief doen de organisaties een oproep om het leenstelsel terug te draaien en derhalve de basisbeurs her in te voeren. Als de politiek daar niet toe bereid is wordt er verzocht om zo snel mogelijk een aantal concrete maatregelen in te voeren om de kansenongelijkheid te beperken. Zo zou de aanvullende beurs verhoogd moeten worden. Dit is een beurs voor studenten wiens ouders een laag inkomen hebben. Door het wegvallen van de basisbeurs zijn zij er netto erg op achteruit gegaan. FNV Jong voorzitter Esther Crabbendam: 'Door het leenstelsel is de drempel om te gaan studeren te hoog geworden. Om het onderwijs toegankelijk te houden moet er op korte termijn worden ingegrepen door voor kwetsbare groepen de aanvullende beurs te verhogen.’

    Daarnaast pleit de brief voor het stoppen met selecteren. Studenten wiens ouders lager opgeleid zijn komen moeilijker door de selectie heen of melden zich überhaupt niet aan voor deze opleidingen vanwege de selectie, de zogenaamde ‘zelfselectie’. Internationaal onderzoek laat tevens zien dat goed presterende studenten van lagere inkomensklassen selectieve opleidingen mijden, ook al zijn daar lagere kosten aan verbonden. ISO voorzitter Linde de Nie: ´Juist de groep kwetsbare studenten komt ook vaker lastiger door een selectie, en wordt zo dubbel in toegankelijkheid beperkt. We moeten ons richten op concrete maatregelen om de toegankelijkheid te verbeteren, en wij verwachten dat de minister na zulke signalen ook daadwerkelijk actie onderneemt.'

    Ook voor de functiebeperkte studenten dragen de organisaties een oplossing aan. Door het leenstelsel krijgt deze groep geen jaar extra basisbeurs van € 3.433,80, maar achteraf een kwijtschelding van € 1200,-. Ook is de Wajong Studieregeling (25% van het minimum loon) vervangen door de individuele studietoeslag. De hoogte hiervan verschilt fors per gemeente: van 42 tot 340 euro per maand. Deze groep studenten heeft al een enorme moeite om de arbeidsmarkt te betreden. Voor hen is een studieschuld opbouwen een nóg grotere drempel om te gaan studeren en daarom moet er een standaard aanvullende beurs voor hen komen. LAKS voorzitter Andrej Josic: "Bussemaker laat scholieren met een functiebeperking financieel kortwieken. De mooie woorden die de Minister rept over een eerlijk en sociaal Nederland blijken slechts een lege huls"

    Daarnaast zijn studenten die vanuit het mbo doorstromen naar het hoger onderwijs een kwetsbare groep, zij worden geconfronteerd met doorstroombelemmeringen. Niet alleen hebben zij met studierestricties te maken, maar voor veel van hen is ook de financiële drempel te hoog. Er moeten daarom extra begeleidingstrajecten worden aangeboden voor mbo-studenten die willen doorstromen naar het hbo. JOB voorzitter Nicky Nijhuis: ‘Doorstromen naar het hbo lijkt voor mbo-studenten steeds meer op hordelopen. De minister dient haar verantwoordelijkheid te nemen en te zorgen dat het onderwijs voor iedere student toegankelijk is en blijft.’

    De organisaties roepen de minister ten slotte op om in gesprek te gaan met deze kwetsbare groep studenten in een door de organisaties georganiseerd gesprek.

    De brandbrief is hier te lezen.

    BRANDBRIEF Studenten- en Jongerenorganisaties

    Beste Jet Bussemaker,

    In de afgelopen weken is met de Staat van het Onderwijs en het rapport over het leenstelsel aangetoond dat de kansenongelijkheid in het onderwijs enorm is toegenomen. Even slimme kinderen komen, op basis van het opleidingsniveau van hun ouders, op totaal verschillende plekken terecht. De plek waar je wieg staat wordt steeds belangrijker. De kwetsbare groepen in onze samenleving worden het hardst geraakt. Het onderwijs is er voor iedereen en we moeten er als samenleving voor zorgen dat het ook voor iedereen toegankelijk is.

    Voer de basisbeurs opnieuw in De beste oplossing ligt voor de hand: voer de basisbeurs opnieuw in. Draai het ingezette beleid terug en zorg voor een stelsel waarin alle jongeren die het talent hebben om een studie te kunnen volgen gelijke kansen hebben om aan die opleiding te beginnen.

    Als de politiek daar niet toe bereid is, dan is ingrijpen op de korte termijn nodig. Daarom stellen wij per direct de volgende maatregelen voor:

    Verhoog de aanvullende beurs Door het wegvallen van de basisbeurs zijn studenten met een aanvullende beurs er per saldo op achteruit gegaan. Studenten wiens ouders een laag inkomen hebben moeten het door het leenstelsel met veel minder geld doen. Door de aanvullende beurs te verhogen wordt het onderwijs voor deze kwetsbare groepen toegankelijker.

    Terugdraaien maatregel functiebeperking studenten Door het leenstelsel krijgen uitwonende studenten met een functiebeperking geen jaar extra basisbeurs van € 3.433,80, maar achteraf een kwijtschelding van € 1200,-. Daarnaast is de Wajong Studieregeling (25% van het minimum loon) vervangen door de individuele studietoeslag. De hoogte hiervan verschilt fors per gemeente: van 42 tot 340 euro per maand. Deze groep studenten heeft al een enorme moeite om de arbeidsmarkt te betreden. Voor hen is een studieschuld opbouwen een nóg grotere drempel om te gaan studeren. Dat zien we in de laatste cijfers. Dit schaadt de toegankelijkheid voor deze kwetsbare groep en daarom moet er een standaard aanvullende beurs komen voor studenten met een functiebeperking.

    Verbeter de mbo-doorstroom Studenten die vanuit het mbo doorstromen naar het hoger onderwijs worden nu al geconfronteerd met doorstroombelemmeringen. Niet alleen hebben zij met studierestricties te maken, maar voor 36% van hen blijft de financiële drempel te hoog om direct het onderwijs te volgen. Na de invoering van het leenstelsel is deze groep met bijna 5% gestegen. Zorg dat er extra begeleidingstrajecten worden aangeboden voor mbo-studenten die willen doorstromen naar het hbo. Het is essentieel dat mbo-studenten een eerlijke kans hebben voordat zij aan een studie op een hogeschool te beginnen.

    Stop selectie In toenemende mate wordt er om de verkeerde redenen geselecteerd in het hoger onderwijs. Studenten wiens ouders lager opgeleid zijn komen moeilijker door de selectie heen of melden zich überhaupt niet aan voor deze opleidingen vanwege de selectie, de zogenaamde ‘zelfselectie’. De Inspectie heeft hier met klem voor gewaarschuwd. Internationaal onderzoek laat daarnaast zien dat goed presterende studenten van lagere inkomensklassen selectieve opleidingen mijden, ook al zijn daar lagere kosten aan verbonden. Met de brandbrief van het ISO over masterselectie (Volkskrant, 13 januari) heeft u ook nog niets gedaan

    Wij roepen u op uw beleid te herzien en te kiezen voor toekomstbestendig onderwijs voor Nederland. U zegt de problemen maar beperkt te herkennen. Daarom nodigen wij u graag op korte termijn uit voor een door ons georganiseerd gesprek over de kansenongelijkheid in het onderwijs met jongeren uit deze kwetsbare groepen. We gaan er vanuit dat u komt!

    Hoger onderwijs alleen nog voor rijke studenten

    Studenten- en jongerenorganisaties zijn geschokt door de cijfers van het Ministerie van Onderwijs en de Onderwijsinspectie waaruit blijkt hoger onderwijs steeds minder toegankelijk wordt. Vandaag lanceren de LSVb, FNV Jong, ISO, JOB, LAKS, CNV Jongeren, Handicap+Studie en het CDJA de campagne ‘Is dit de toekomst?’ om de minister en de rest van politiek Den Haag op te roepen om in te grijpen. Voorzitter van de LSVb Stefan Wirken:“Het is onacceptabel dat juist de zwakkere groepen het hardst worden geraakt door het leenstelsel. Onderwijs moet toegankelijk zijn voor iedereen en niet alleen voor studenten met rijke ouders.”

    Uit onderzoek dat het Ministerie van Onderwijs gisteren publiceerde blijkt onder andere dat dit collegejaar het aantal nieuwe studenten in het hoger onderwijs met 6,8% is gedaald. Uit de cijfers wordt duidelijk dat bepaalde groepen studenten harder worden geraakt door het leenstelsel. De instroom daalt met name sterk onder studenten met laag opgeleide ouders en studenten met een functiebeperking. Daarnaast is de doorstroom van mbo naar hbo met 10% afgenomen. Vorige week bleek ook al uit het rapport van de Onderwijsinspectie dat minder kinderen van laagopgeleide ouders doorstromen naar het hoger onderwijs. Esther Crabbendam, voorzitter van FNV Jong: “Deze cijfers bevestigen onze ergste voorspellingen. Dit gaat niet alleen om de toekomst van deze jongeren, maar om de toekomst van Nederland.”

    De jongerenorganisaties zijn verontwaardigd over de reactie van minister Bussemaker op de cijfers. Zij gaf aan dat de cijfers in lijn zijn met eerdere verwachtingen en ziet daarom geen reden om in te grijpen. Bij de invoering van het leenstelsel is echter meermaals benadrukt dat de toegankelijkheid van het onderwijs niet in gevaar zou komen en ook minder rijke studenten nog steeds konden gaan studeren. Linde de Nie, voorzitter van het ISO: “De minister kan de kwetsbaarheid van bepaalde groepen studenten niet langer blijven ontkennen. We roepen haar op om voor deze groepen maatregelen te nemen. Een toegankelijk hoger onderwijsbestel moeten we juist bij die groepen terugzien.”

    De jongerenorganisaties lanceren daarom nu de campagne ‘Is dit de toekomst?’ om een écht inhoudelijk debat over de toegankelijkheid van het onderwijs te starten. Daarnaast roepen zij politieke partijen op om zich uitdrukkelijk uit te spreken voor een brede toegankelijkheid van het onderwijs en zich hier nu en na de volgende verkiezingen voor in te zetten. De campagnesite is te vinden op isditdetoekomst.nl.

    Toegankelijkheid hoger onderwijs in gevaar

    Uit een onderzoek van het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW) blijkt dat de instroom van studenten in het hoger onderwijs fors is gedaald. De daling is het grootst onder studenten met een functiebeperking, maar ook mbo-studenten stromen fors minder door naar het hbo. Expertisecentrum handicap + studie, Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB) en de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) roepen gezamenlijk op om belemmeringen zoals het leenstelsel weg te nemen zodat het hoger onderwijs voor iedereen toegankelijk wordt. Het onderzoek van OCW toont aan dat de gehele instroom van studenten in het hoger onderwijs fors is gedaald. Sinds de invoering van het leenstelsel is bij universiteiten de instroom gedaald met 5% en bij hogescholen zelfs met 8%. Stefan Wirken: “Door het leenstelsel is de toegankelijkheid van het hoger onderwijs onder druk komen staan, de minister van OCW moet nu ingrijpen”.

    Uit het onderzoek van OCW blijkt dat de instroom van studenten met een functiebeperking in het studiejaar 2015-2016 is gedaald. Deze instroomdaling kan op een toegankelijkheidsprobleem duiden, en lijkt een gevolg van een cumulatie van overheidsmaatregelen: Het leenstelsel leidt er bijvoorbeeld toe dat studenten met een functiebeperking geen jaar extra basisbeurs meer kunnen aanvragen, maar achteraf een kwijtschelding van € 1200,-. Daarnaast is de Wajong Studieregeling vervangen door de individuele studietoeslag. De hoogte hiervan verschilt fors per gemeente: van 42 tot 340 euro per maand. Marian de Groot, directeur van handicap + studie: “Verschillende maatregelen hebben grote financiële gevolgen voor studenten met een functiebeperking en hebben gezorgd voor ongelijke behandeling. Daarom moeten er maatregelen genomen worden om het hoger onderwijs voor studenten met een functiebeperking beter toegankelijk te maken”.

    De instroom van mbo-studenten in het hoger onderwijs staat inmiddels op het laagste punt in tien jaar. Hoewel de instroom daalt stijgt juist het aantal mbo-studenten met een mbo niveau 4 diploma. Ook blijkt uit het onderzoek dat de uitval bijzonder hoog is onder mbo-studenten die doorstromen. De begeleiding van mbo’ers moet dan ook beter, ook kunnen hogescholen en mbo-instellingen meer samenwerken om mbo’ers voor te lichten. Nicky Nijhuis, voorzitter van het JOB: “Hogescholen en mbo-instellingen moeten samen optrekken om uitval te voorkomen en mbo-studenten goed voor te lichten over het hoger onderwijs.”

    Diensten

    Zorgverzekering

    Onderzoeksbureau

    Trainingen op Maat

    Landelijke Studentenvakbond

    Post
    Postbus 1335
    3500 BH Utrecht

    Bezoek
    Drieharingstraat 6
    3511 BJ Utrecht

    lsvb@lsvb.nl
    +31 (030) 231 64 64

    LET OP: Deze website is geoptimaliseerd voor Chrome of Internet Explorer 9 en later